Στις 9 Μάη 1934, με διαταγή της τότε κυβέρνησης του Παναγή Τσαλδάρη (Λαϊκό Κόμμα), ο στρατός χτύπησε τη διαδήλωση που έκαναν απεργοί λιμενεργάτες και μυλεργάτες στην Καλαμάτα. Η απεργία πνίγεται στο αίμα. Ο απολογισμός της επίθεσης: επτά εργάτες νεκροί και πολλοί βαριά τραυματισμένοι.
Ο λόγος που ξεσηκώθηκαν οι εργάτες ήταν γιατί οι αλευροβιομήχανοι εγκατέστησαν ένα σιλό στο λιμάνι, που θα ξεφόρτωνε απευθείας στους αλευρόμυλους. Η χρησιμοποίησή του σήμαινε ότι οι μισοί περίπου λιμενεργάτες θα έχαναν τη δουλειά τους, ενώ από την πλευρά του κράτους και της εργοδοσίας δεν υπήρχε καμιά μέριμνα για την προστασία όσων θα έμεναν χωρίς μεροκάματο.
Την εποχή εκείνη το ήμισυ σχεδόν του σιταριού της εγχώριας κατανάλωσης προερχόταν από εισαγωγές (για τον λόγο αυτό και οι περισσότεροι αλευρόμυλοι βρίσκονταν κοντά στα μεγάλα λιμάνια). Επειδή τα μέσα εκφόρτωσης από τα πλοία σε εκείνα τα χρόνια ήταν ανύπαρκτα, υπήρχαν αρκετοί λιμενεργάτες που ασχολούνταν με αυτή την δραστηριότητα.
Στις αρχές του 1934 όμως, παρουσιάστηκε στην Καλαμάτα το πρώτο «σιλό», ένας γιγαντιαίος απορροφητήρας ο οποίος θα ξεφόρτωνε το σιτάρι απευθείας στον αλευρόμυλο της Ευαγγελίστριας.
Η χρησιμοποίηση των «σιλό» θα επέφερε δραματική ανεργία στις τάξεις των λιμενεργατών οι οποίοι αμέσως αντέδρασαν με έντονες διαμαρτυρίες και διαδηλώσεις.
Οι δολοφονίες των εργατών από τις δυνάμεις καταστολής προκάλεσαν κύμα οργής και αγανάκτησης. Η απεργία των λιμενεργατών και μυλεργατών της Καλαμάτας μετατράπηκε, ουσιαστικά, σε γενική απεργία στην περιοχή.
Την επόμενη μέρα που η Καλαμάτα βάφτηκε με αίμα, ο Ριζοσπάστης της Πέμπτης 10 Μάη σημείωνε:
«Πριν λίγες μέρες οι λιμενεργάτες στείλανε στην Αθήνα δύο αντιπροσώπους τους για να συνεννοηθούν με το υπουργείο τον κανονισμό του ζητήματος της ρουφήχτρας. Στη σύσκεψη που έγινε στο υπουργείο, οι αλευροβιομήχανοι και ο υπουργός συμφώνησαν όπως αυτοί θέλανε, δηλαδή 6 δρχ. αποζημίωση κατά τόνο και μια τιποτένια αποζημίωση.
Μόλις πληροφορήθηκαν αυτό οι λιμενεργάτες κάνανε αμέσως συνέλευση απ’ όπου βγήκε επιτροπή που πήγε στο διοικητή της χωροφυλακής και διαμαρτυρήθηκε. Αυτός παίζοντας τον ρόλο του είπε πως ο απορροφητήρας δεν θα λειτουργήσει γιατί δεν υπάρχει άδεια.
Αυτό βέβαια το είπε για να ξεγελάσει τους λιμενεργάτες, γιατί μαθεύτηκε αμέσως πως ένα βαπόρι με σιτάρι πηγαίνει στην Καλαμάτα και πρόκειται να ξεφορτώσει με τον απορροφητήρα που έχει εγκατασταθεί στον μύλο «Ευαγγελίστρια».
Τη Δευτέρα (8 Μάη) που μαθεύτηκαν αυτά οι λιμενεργάτες κάνανε δύο συνελεύσεις, εξέλεξαν δυο 10μελείς απεργιακές επιτροπές και αποφάσισαν ότι σε περίπτωση που το βαπόρι πλευρίσει στον απορροφητήρα θα κηρύξουν απεργία. Η απεργιακή επιτροπή κυκλοφόρησε επίσης υπόμνημα που το υπέγραψαν οι επαγγελματίες και τάχθηκαν αλληλέγγυοι με τους λιμενεργάτες (…)
Κηρύσσεται η απεργία
Πραγματικά την Τρίτη (8 Μάη 1934), στις 4.30 μπήκε στο λιμάνι (της Καλαμάτας) το σιτοφόρο βαπόρι «Λίμνη» και πλεύρισε στον απορροφητήρα του μύλου «Ευαγγελίστρια».
Μόλις φάνηκε το βαπόρι αμέσως ρίχτηκε το σύνθημα της γενικής απεργίας των λιμενεργατών. Σύγχρονα κατεβαίνουν στην απεργία και οι μυλεργάτες των μύλων «Ευαγγελίστρια» και του Φεραδούρου.
Οι αρχές για να χτυπήσουν τις απεργίες είχαν πάρει έχταχτα τρομοκρατικά μέτρα. Το Σύνταγμα Πεζικού βρίσκεται σε επιφυλακή, δύο λόχοι στρατού με πολυβόλα και όλη η έφιππη και πεζή χωροφυλακή βρίσκονται στο λιμάνι.
Το σύνθημα της απεργίας οι λιμενεργάτες το αποδέχονται με ενθουσιασμό και κατακλύζουν το λιμάνι αποφασισμένοι να εμποδίσουν την εκφόρτωση του βαποριού με τον απορροφητήρα. Οι επαγγελματίες της παραλίας κλείνουν τα μαγαζιά τους σ’ ένδειξη αλληλεγγύης. Χιλιάδες εργατών και γυναικοπαίδων κατακλύζουν την παραλία.
Ο στρατός και η χωροφυλακή έχουν περιζώσει το μέρος που βρίσκεται το βαπόρι και απαγορεύουν τη δίοδο. Οι λιμενεργάτες όμως κάνουν επανειλημμένες επιθέσεις για τη διάσπαση της ζώνης.
Η αστυνομία για να δικαιολογήσει το ματοκύλισμα των εργατών που ακολούθησε, μεταδίδει ότι μια ομάδα λιμενεργατών έρριξε δυναμίτη στον απορροφητήρα. Παράλληλα ο πρόεδρος Ζωάκος βρίσκεται σε διαρκή επαφή με τις αρχές και το Εμπορικό Επιμελητήριο…»
Από τον Ριζοσπάστη 10.5.1934
«(…) Στις 8 το πρωί η ρουφήχτρα βάζει μπροστά. Οι εργάτες αγαναχτούν. Από τη γωνία του Στρούμπου ένας εργάτης πέφτει στη θάλασσα φωνάζοντας: «δεν μου χρειάζεται τέτοια ζωή»!
Μια ομάδα 15 εργατών μπαίνει σε μια μαούνα που την τραβάει μια βάρκα για το βαπόρι.Μια φωνή ακούγεται: «ΖΗΤΩ Η ΑΠΕΡΓΙΑ, ΖΗΤΩ ΤΟ ΨΩΜΙ ΜΑΣ!». Η μαούνα προχωρεί προς το βαπόρι (…)
Αρχίζει το μακελλειό
Οταν η μαούνα έφτασε 15 μέτρα κοντά στο βαπόρι ο λοχαγός Παναγόπουλος με το πιστόλι στο χέρι φωνάζει: «Σταθείτε» και ταυτόχρονα ρίχνεται ομοβροντία πυροβολισμών. Ενας λιμενεργάτης μέσα στη μαούνα είνε βαρειά τραυματισμένος.
Οι εργάτες με αφάνταστο ηρωισμό προχωρούν φωνάζοντας: «βαράτε δεν γυρίζουμε»! Το πολυβόλο βάλει με θεριστική βολή. (…) Ο εργάτης που τράβαγε το κουπί της βάρκας πέφτει νεκρός και άλλοι τραυματισμένοι μέσα στη μαούνα.
Οι εργάτες που βρίσκονται στην ξηρά πυροβολούμενοι από το οπλοπολυβόλο δεν υποχωρούν. Με ρόπαλα και πέτρες επιτίθενται φωνάζοντας: «Κάτω οι δολοφόνοι! Κάτω οι τύραννοι! Κάτω οι φασίστες»!
Αλλοι δυο εργάτες νεκροί
Η θεριστική βολή και τα πυρά ομαδόν συνεχίζονται. Αλλοι δυό εργάτες ξαπλώνονται νεκροί στο πλακόστρωτο. Ο υπολοχαγός Στεφανάκος φυτεύει μια σφαίρα στο κορμί του ξάδελφού του, λιμενεργάτη Στεφανάκου. Το γεγονός προκαλεί κατάπληξη. Οι εργάτες φωνάζουν: «ΚΑΤΩ ΟΙ ΜΙΛΙΤΑΡΙΣΤΕΣ»!
Το πυρ συνεχίζεται με μανία. Οι εργάτες διασκορπίζονται, άλλοι πέφτουν στη θάλασσα για να σώσουν τους δικούς τους, που για να γλιτώσουν από τους πυροβολισμούς είχαν πέσει από τη μαούνα στη θάλασσα.»
* * *
Οι παραπάνω γραμμές είναι ένα μικρό μέρος από την ανταπόκριση που δημοσίευσε ο «Ριζοσπάστης» στις 10 Μάη 1934 για τα γεγονότα της Καλαμάτας. Οι λιμενεργάτες της πόλης έδιναν αγώνα επιβίωσης ενάντια στις μαζικές απολύσεις που ετοίμαζαν οι βιομήχανοι και το κράτος, ύστερα από την εγκατάσταση απορροφητήρα (σιλό) στο λιμάνι της Καλαμάτας.
Ο αιματηρός απολογισμός της επίθεσης του στρατού. Νεκροί εργάτες:
Μαραγκουδάκης Αντώνης
Σπάλας Ανδρέας
Μπλίκος Παναγιώτης
Κολιτσιδάκης Ιωάννης
Γιατσερινός Βασίλης
Στεφανάκος
Στις 14-5-1934 ο Ριζοσπάστης γράφει: Kι άλλος τραυματισμένος εργάτης της Καλαμάτας υπέκυψε στα τραύματά του. Εκατοντάδες εργάτες περιφέρουν το νεκρό του. Αναφέρεται στον εργάτη Καπετανέα Βασίλη και πολλοί βαριά τραυματισμένοι.
Από τον Ριζοσπάστη 11 Μάη 1935. «Τέσσεροι από τους ηρωικούς νεκρούς της Καλαμάτας: Γιάννης Κολιτσίδας, Παναγ. Μπλίκος, Αντώνης Μαραγκουδάκης και Βασ. Βούλγαρος ή Γαργαντινός. Πάλαιψαν σαν ήρωες για το ψωμί τους, για το ψωμί των παιδιών τους, και πέσανε στο λιθόστρωτο, χτυπημένοι από τα δολοφονικά βόλια της κεφαλαιοκρατίας, χτυπημένοι από τα δολοφονικά βόλια της κεφαλαιοκρατίας. Το τίμιο εργατικό αίμα τους δεν θα πάει χαμένο.»
Η κυβέρνηση Τσαλδάρη κήρυξε τον στρατιωτικό νόμο στην Καλαμάτα, ενώ ο κυνισμός της κυβέρνησης αποτυπώθηκε στα λόγια του υφυπουργού Εθνικής Οικονομίας Στεφ. Στεφανόπουλου:
«Οι αποφάσεις μου είναι ανέκλητες. Η ρουφήχτρα να βάλει εμπρός έστω και αν είναι ανάγκη να χτυπήσετε στο ψαχνό».
Η δολοφονία των απεργών της Καλαμάτας προκάλεσε ισχυρό κίνημα διαμαρτυρίας σε όλη τη χώρα.
Το ιστορικό αυτό παράδειγμα αλλά και η σύγχρονη πείρα αποδεικνύουν ότι στις συνθήκες της ταξικής εκμετάλλευσης τα επιτεύγματα της επιστήμης και της τεχνολογίας δεν αξιοποιούνται προς όφελος των αναγκών των εργαζομένων, αλλά για την ενίσχυση της κερδοφορίας των επιχειρηματικών ομίλων.
Πηγές: Ριζοσπάστης 10 και 11 Μάη 1934, Ριζοσπάστης 24 και 30 Σεπτέμβρη 2015 και 11.5.2021
.jpg)
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου