Μια ημέρα που θα μείνει χαραγμένη στη συλλογική μνήμη του Μπαμπαλιού είναι η Δευτέρα του Αγίου Πνεύματος, 1 Ιουνίου 2026, όπου έγινε η αναβίωση του παραδοσιακού ταφικού εθίμου των Ελλήνων του Πόντου.
Για πρώτη φορά την ευθύνη της αναβίωσης και του συντονισμού ανέλαβε ο Εκπολιτιστικός Σύλλογος Ποντίων Μπαμπαλιού Αιτωλοακαρνανίας «Αξέχαστες Πατρίδες», με στόχο τη διαφύλαξη ενός πολύτιμου στοιχείου της ποντιακής πολιτιστικής κληρονομιάς και τη μεταλαμπάδευσή του στις νεότερες γενιές.
Η διοργάνωση απέκτησε έναν ιδιαίτερο και βαθιά συμβολικό χαρακτήρα, καθώς για πρώτη φορά χώμα από την Κεπέκκλησα του Πόντου, την αλησμόνητη πατρίδα από την οποία ξεκίνησαν το ταξίδι της προσφυγιάς οι πρόγονοί μας, τοποθετήθηκε σε όλα τα μνήματα του κοιμητηρίου.
Ένα μικρό κομμάτι γης ταξίδεψε πολλά χιλιόμετρα για να φτάσει εκεί όπου αναπαύονται οι άνθρωποι που το 1923 άφησαν πίσω τους ολόκληρο το βιος τους. Το χώμα αυτό μεταφέρθηκε από τον Εκπολιτιστικό Σύλλογο Ποντίων Μπαμπαλιού Αιτωλοακαρνανίας «Αξέχαστες Πατρίδες» κατά το προσκυνηματικό ταξίδι που πραγματοποίησε στις αλησμόνητες πατρίδες του Πόντου τον Ιούλιο του 2025. Ένα κομμάτι από τη γη που γέννησε τους προγόνους μας ήρθε να αγγίξει τη γη που τους αγκάλιασε μετά τον ξεριζωμό.
Μετά τη Θεία Λειτουργία, οι παρευρισκόμενοι κατευθύνθηκαν στο κοιμητήριο του χωριού, όπου οι υπεύθυνοι της διοργάνωσης είχαν φροντίσει με ιδιαίτερη επιμέλεια για την υποδοχή του κόσμου, προσφέροντας δροσερό νερό, πορτοκαλάδα και παραδοσιακά εδέσματα. Λίγο αργότερα κατέφθασε και το πούλμαν από την Αθήνα, μεταφέροντας μέλη και φίλους του Συλλόγου, οι οποίοι ταξίδεψαν προκειμένου να συμμετάσχουν σε αυτή τη συγκινητική αναβίωση του ταφικού εθίμου.
Το κοιμητήριο παρουσίαζε μια εικόνα που συγκινούσε κάθε επισκέπτη. Όλα τα μνήματα ήταν περιποιημένα, στολισμένα με λουλούδια και σκεπασμένα με λευκά τραπεζομάντηλα, ενώ επάνω τους είχαν τοποθετηθεί κόλλυβα, τσίπουρο, ποτήρια και παραδοσιακά ποντιακά εδέσματα, όπως πίτες, πισία, πιροσκί, ωτία και άλλα καλούδια, ακολουθώντας πιστά το ταφικό έθιμο που οι πρόγονοί μας έφεραν από τον Πόντο και διατήρησαν ως πολύτιμη παρακαταθήκη. Ιδιαίτερη αναφορά αξίζει στη Σοφία Κυζιρίδου, η οποία τήρησε με απόλυτη πιστότητα την παράδοση, μεταφέροντας τα καλούδια μέσα στο παραδοσιακό ζεμπίλι (παραδοσιακό χειροποίητο καλάθι), όπως ακριβώς συνήθιζαν οι πρόγονοί μας.
Το τρισάγιο τελέστηκε προεξάρχοντος του Αρχιμανδρίτη Αναστασίου Σπυρόπουλου, ως εκπρόσωπος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη Αιτωλίας και Ακαρνανίας κ. Δαμασκηνού και εφημέριος Το τελετουργικό πλαισίωσαν: ο Αρχιμανδρίτης Ζαχαρίας Σπυρόπουλος, Ηγούμενος της Ιεράς Μονής Αγίας Παρασκευής Σαρδινίων, ο πατήρ Αχιλλέας Κακαβάς, εφημέριος του Ιερού Ναού Γεννήσεως της Θεοτόκου Αμοργιανών, καθώς και ο πατήρ Νεκτάριος Καμζέλα, εφημέριος Καστρακίου και του Ιερού Ναού Κοιμήσεως της Θεοτόκου Μπαμπαλιού.
Μετά το τρισάγιο ακολούθησε παραδοσιακό μοιρολόι, το οποίο απέδωσαν με ιδιαίτερη κατάνυξη η Ουρανία Ναθαναηλίδου και η Ελένη Σωτηριάδη - Κωστοπούλου. Οι φωνές τους συγκίνησαν τους παρευρισκόμενους και σύντομα πολλοί ενώθηκαν μαζί τους, ψάλλοντας τα μοιρολόγια υπό τον ήχο της ποντιακής λύρας από τον Σάββα Σιδηρόπουλο και τον Γιάννη Παυλίδη, δημιουργώντας μια ατμόσφαιρα σεβασμού προς τους κεκοιμημένους.
Ξεχωριστή ήταν η παρουσία δύο μικρών κοριτσιών, της Καλλίστης και της Ελευθερίας Στεφανή, παιδιά του Κωνσταντίνου Στεφανή και της Μαρίας Σωτηριάδη, οι οποίες κρατούσαν με περηφάνια τα καλάθια με το χώμα της Κεπέκκλησας. Στα παιδικά τους χέρια βρισκόταν κάτι πολύ περισσότερο από μια χούφτα χώμα. Βρισκόταν η ιστορία ενός ολόκληρου τόπου, οι μνήμες των προγόνων και η υπόσχεση ότι η φλόγα της παράδοσης θα συνεχίσει να φωτίζει και τις επόμενες γενιές.
Στο σύντομο χαιρετισμό του προς τους παρευρισκόμενους, ο Αρχιμανδρίτης Αναστάσιος μετέφερε τις ευχές και τις ευλογίες του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη Αιτωλίας και Ακαρνανίας κ. Δαμασκηνού, ο οποίος αγκάλιασε με ιδιαίτερη θέρμη την πρωτοβουλία αυτή. Με λόγια βαθιάς πνευματικότητας αναφέρθηκε στη σημασία της ημέρας, τονίζοντας τη δύναμη της σύνδεσης των ανθρώπων με τις πατρογονικές τους ρίζες.
Παράλληλα, συνεχάρη θερμά το Διοικητικό Συμβούλιο του Συλλόγου, για τη σπουδαία αυτή πρωτοβουλία, επισημαίνοντας ότι η μεταφορά και η εναπόθεση χώματος από την πατρογονική γη στα μνήματα των προγόνων αποτελεί μια πράξη ιδιαίτερου συμβολισμού και ιστορικής αξίας, που δεν έχει ξαναγίνει στον ελλαδικό χώρο.
Στη συνέχεια, μοίρασε στους παρευρισκόμενους τα σακουλάκια με το χώμα, δίνοντας σε όλους τη δυνατότητα να συμμετάσχουν σε μια πράξη βαθύτατου συμβολισμού.
Ακολούθησε η κορυφαία στιγμή της ημέρας, καθώς οι συγγενείς τοποθέτησαν το χώμα στα μνήματα των αγαπημένων τους προσώπων. Ύστερα από 103 χρόνια, ένα κομμάτι της πατρογονικής γης επέστρεψε συμβολικά κοντά στους ανθρώπους που ξεριζώθηκαν από αυτήν και αναπαύονται πλέον στο Μπαμπαλιό.
Ο σύλλογος μερίμνησε ώστε η ευλογία της πατρογονικής γης να φτάσει σε όλους τους κεκοιμημένους του χωριού, ακόμη και σε εκείνους των οποίων οι συγγενείς δεν μπόρεσαν να παραστούν. Με τον τρόπο αυτό, κανείς δεν έμεινε έξω από αυτή τη συγκινητική πράξη μνήμης, που ένωσε συμβολικά ολόκληρη την κοινότητα.
Ξεχωριστή συγκίνηση προκάλεσε και η παρουσία της 97χρονης Άννας Παπαδοπούλου, η οποία ταξίδεψε από την Αθήνα προκειμένου να ζήσει από κοντά αυτή τη μοναδική στιγμή. Υποβασταζόμενη και με δάκρυα στα μάτια στάθηκε μπροστά στα μνήματα των αγαπημένων της συγγενών και τοποθέτησε με τα ίδια της τα χέρια το χώμα που έφτασε από την Κεπέκκλησα, συγκινώντας βαθιά όλους τους παρευρισκόμενους.
Η τελετή ολοκληρώθηκε με τους λυράρηδες να περιηγούνται ανάμεσα στα μνήματα, συνοδεύοντας με μοιρολόγια και παραδοσιακές μελωδίες τις προσευχές και τις αναμνήσεις των συγγενών. Ήταν στιγμές βαθιάς συγκίνησης, που ένωσαν τη μνήμη, την πίστη και την παράδοση σε ένα μοναδικό αντάμωμα.
Την εκδήλωση τίμησαν με την παρουσία τους η Βουλευτής Αιτωλοακαρνανίας του ΠΑΣΟΚ κα Χριστίνα Σταρακά, ο εκπρόσωπος της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας κ. Κωνσταντίνος Δαουτίδης, ο Δήμαρχος Αγρινίου κ. Γιώργος Παπαναστασίου, ο Διοικητής του Αστυνομικού Τμήματος Εμπεσού κ. Χαράλαμπος Κολύδας, η Πρόεδρος του Εκπολιτιστικού Συλλόγου «Θύαμος 1976» κα Ρούλα Κότσιαλου, η Πρόεδρος του Συλλόγου Χαλκιοπουλιτών κα Αλίκη Μήτσου και από το σύλλογο της Λεπενού «Ο Κατσαντώνης» ο κ. Γιάννης Κάτσιος.
Το Διοικητικό Συμβούλιο του Συλλόγου εκφράζει τις θερμές του ευχαριστίες στο Δήμο Αμφιλοχίας και συγκεκριμένα στον Αντιδήμαρχο Πρασίνου κ. Δημήτριο Μπακαμήτσο για την άμεση ανταπόκριση και τη φροντίδα που επέδειξε για τον καθαρισμό του κοιμητηρίου, καθώς και προς τους Κυριάκο Μουτεσίδη και Βασίλη Σωτηριάδη για την πολύτιμη συμβολή τους στην προετοιμασία και την περιποίηση του χώρου.
Θερμές ευχαριστίες στον Απόστολο Καρακώστα και τον Θωμά Γούλα για την άψογη φωτογραφική κάλυψη της εκδήλωσης, αποτυπώνοντας με ευαισθησία και επαγγελματισμό στιγμές που θα αποτελέσουν πολύτιμη παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές.
Ιδιαίτερες ευχαριστίες απευθύνονται στον Κωνσταντίνο Παππά και το τηλεοπτικό κανάλι «Μαΐστρος» για τη ζωντανή μετάδοση της εκδήλωσης, δίνοντας τη δυνατότητα σε ανθρώπους που βρίσκονταν μακριά να συμμετάσχουν έστω και από απόσταση σε αυτή τη μοναδική ημέρα μνήμης.
Ευχαριστούμε επίσης το τηλεοπτικό κανάλι «Αχελώος» και τον εικονολήπτη Χρήστο Μουρτζιάπη για την παρουσία τους και την προβολή της εκδήλωσης, συμβάλλοντας στην ανάδειξη ενός εθίμου που αποτελεί πολύτιμο κομμάτι της ιστορικής και πολιτιστικής μας κληρονομιάς.
Ιδιαίτερη μνεία αξίζει στους ανθρώπους που εργάστηκαν ακούραστα για την προετοιμασία και την επιτυχή πραγματοποίηση της εκδήλωσης. Η Ξένια Καραπιπέρη, ο Βασίλης Σωτηριάδης, η Ευγενία Μηλιορδού, ο Δημήτρης Σωτηριάδης, ο Γιώργος Αποστολάκης, ο Γρηγόρης Κοντοχρήστος, η Κανή Τριανταφυλλίδου, ο Γιώργος Ξανθόπουλος, ο Βασίλης Μουτεσίδης, η Μαρία Σωτηριάδη, η Ιωάννα Χατζηθεοδοσίου, ο Στέλιος Σωτηριάδης, η Ρούλα Κυζιρίδου και πολλοί ακόμη εθελοντές αφιέρωσαν χρόνο, κόπο και προσωπική εργασία, φροντίζοντας κάθε λεπτομέρεια της διοργάνωσης, την προετοιμασία του χώρου, την υποδοχή των επισκεπτών, καθώς και την παρασκευή των παραδοσιακών εδεσμάτων που προσφέρθηκαν στους παρευρισκόμενους. Η συμβολή τους υπήρξε πολύτιμη και καθοριστική για την επιτυχή πραγματοποίηση της εκδήλωσης και τη διατήρηση ενός εθίμου που αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ιστορίας και της ταυτότητας του τόπου μας. Επίσης ευχαριστούμε θερμά τον Ιωάννη Παπανδρεάδη του Γεωργίου και την Σπυριδούλα Ανερούση για την οικονομική ενίσχυση και τη στήριξή τους στην πραγματοποίηση της εκδήλωσης.
Η αναβίωση του ταφικού εθίμου ολοκληρώθηκε αφήνοντας πίσω της εικόνες, συναισθήματα και στιγμές που θα συνοδεύουν για πολλά χρόνια όσους είχαν την ευλογία να τις ζήσουν από κοντά. Η συναισθηματική φόρτιση ήταν διάχυτη και συνυπήρξε με τη χαρά. Τη χαρά της συνάντησης, της κοινής μνήμης και της βεβαιότητας ότι οι ρίζες παραμένουν ζωντανές όσο υπάρχουν άνθρωποι που τις τιμούν. Γιατί οι πρόγονοι μπορεί να αναπαύονται στη γη του Μπαμπαλιού, όμως η ψυχή τους εξακολουθεί να ταξιδεύει ως την Κεπέκκλησα και να επιστρέφει κάθε φορά που οι απόγονοί τους κρατούν άσβεστη τη φλόγα της παράδοσης και της μνήμης.
Αιωνία τους η μνήμη!!!!
.jpg)
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου